މިދުވަސްކޮޅަކީ ފާއިތުވި އަހަރުގެ ފަހުކޮޅުގައި ބޭއްވުނު އޯލެވެލް އިމްތިހާނާއި އެސްއެސްސީ އިމްތިހާނުގެ ނަތީޖާއަށް އިންތިޒާރުގައި ތިބި ދަރިވަރުންގެ ހިތްތައް އަތްމައްޗަށް ލައިގެން ހަމަ ނިދި ނުނިދިފައި ތިބި ދުވަސްކޮޅެކެވެ. އެއީ އެކަން ވާނެ ގޮތް ވެސް މެއެވެ. އެތައް ރެއެއްގެ ފޮނި މީރު ނިދި ނަގާލާފައި ކުރި މަސައްކަތުގެ ނަތީޖާ ފާޅުކުރެވޭ ދުވަހެވެ. ނަތީޖާގެ އިންތިޒާރީ ވަގުތުގައި ދިވެހި ލޮބުވެތި ދަރިވަރުންނަށް ކުޑަކުޑަ ނަސޭހަތުގެ ބަހެއް ބުނެލަން ގަސްތު ކުރީމެވެ. އެއީ އަމިއްލަ ނަފްސަށާއި އެދަރިވަރުންނަށް އެއިން ފައިދާއެއް ލިބިގަނެވޭނެކަމުގެ އުއްމީދާއި ދުޢާއަށްފަހުގައެވެ. ކޮއްކޮމެންނޭވެ! މިއަދުގެ ނަތީޖާ ލިބޭ ވަގުތު ދަރިވަރުން ދެ ބަޔަކަށް ބެހިގެންދާނެއެވެ.

ޢާޝޫރާ ދުވަހަކީ ހިޖުރީ ގޮތުން ފުރަތަމަ މައްސަރު - މުޙައްރަމް މަހުގެ (10) ދިހަވަނަ ދުވަހެވެ. އެއީ މޫސާ ޢަލައިހިއްސަލާމް އާއި އެކަލޭގެފާނުގެ ޤައުމު ފިރުޢައުނުގެ ކިބައިން ސަލާމަތްކުރައްވައި ފިރުޢައުނާއި އޭނާގެ ލަޝްކަރު ކަނޑަށް ޣަރަޤު ކުރެއްވި ދުވަހެވެ. ޔަހޫދީންނާއި ތަފާތުވުމުގެ ގޮތުން އެދުވަހުގެ ރޯދަ ހިފުމަށް ރަސޫލުﷲ صلى الله عليه وسلم އިރުޝާދު ދެއްވާފައިވަނީ ތިރީގައި މި ދަންނަވާ ދެގޮތުގެ ތެރެއިން ގޮތަކަށް އެ ރޯދަ ހިފުމަށެވެ. އެހެނީ ޔަހޫދީން ރޯދަ ހިފައި އުޅުނީ މުޙައްރަމް މަހުގެ 10ވަނަ ދުވަހުއެވެ. އިމާމް އިބްނުލް ޤައްޔިމް ރަޙިމަހުﷲ ވިދާޅުވެފައިވާ ގޮތުން، އެންމެ ރައްކާތެރި ގޮތަކީ 3 ދުވަހު ރޯދަހިފުމެވެ. އެއީ މުޙައްރަމް 9، 10 އަދި 11 މި ތިން ދުވަހެވެ. ސަބަބަކީ އެއީ އެންމެ ރައްކާތެރި ގޮތެވެ. އޭރުން ޢާޝޫރާ ދުވަސް ލިބުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑުވާނެތީއެވެ.

ޤާނޫނު ހަދާ މަޖިލީހަށް ވަނުމަކީ ޢިލްމުވެރިންގެ ބުރަދަން ބުނެދޭ ތިލަފަތެއްނޫނެވެ. މުއުމިނުންގެ މީޒާނަކީ ތަޤުވާއެވެ. ހަމަ އެކަނި ތުނބުޅިޔާއި ފައިކުރި ކަމަށް ތިޔަ ދަޢުވާ ކުރެވެނީ " ނެޓް އެދުރު " ވީމައެވެ. ކިޔަވާށެވެ. އުނގަންނައި ދިނުމުގެ ކުރިން އުނގެނިގަންނާށެވެ. މަޖިލިސް ގޮނޑިތަކުން ޢިލްމުވެރިންނަށް ޖާގަ ނުލިބުމުގެ ޒިންމާ ތިބޭފުޅުންވެސް އުފުއްލަވަންޖެހޭނެއެވެ. ސަބަބަކީ ކޮންމެ ބަޔަކުވެސް ބޭނުންވަނީ ތިމަތިމާމެންގެ އަމިއްލަ " މެންޑޭޓެއް " ހަދައިގެން އެއްބަޔަކު ފިއްތާލާފައި ކުރިޔަށް ދެމިގަންނާށެވެ. ދެމިގަންނަ ދިމާ އެއީ ޙަލާލު ތޯ ނުވަތަ ޙަރާމްތޯ ބަލައެއްނުލެވެއެވެ. ދީން ކުރިއަރުވައި ނަޞްރު ދިނުމަށް ހުރިހައި ގޮނޑިއެއްގައި އިށީންނާކަށް ލާޒިމެއްނޫނެވެ.

ލޯ!!!!! ލޮލަކީ ވަރަށް ނާޒުކު ގުނަވަނެކެވެ. ދެލޮލުގެ ގުޅުމަކީ ވަރަށް ބޮޑަށް ލާމެހިފައިވާ ގުޅުމެކެވެ. ދެ ލޯވެސް ފިޔަ ޖަހަނީ އެކުގައެވެ. އެއް ލޮލުން ކަރުނަ އަޅާކަމުގައި ވަނީނަމަ އަނެއްލޯވެސް އެ ލޮލުގެ ވޭނުގައި ބައިވެރިވެ ކަރުނަ އަޅައެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެލޮލަކުން އަނެއްލޯ ނުފެނޭ ނޫން ހެއްޔެވެ! ޝައްކެއް ނެތެވެ. އިންސާނާގެ ގުނަވަންތަކުގެ ތެރެއިން ލޮލަކީ ﷲ މިންވަރު ކުރެއްވި ވަރަށް މުހިއްމު ގުނަވަނެކެވެ. ފެނުމުގެ ޙިއްސު އެކަލާނގެ ލެއްވެވީ ލޮލުގައެވެ. ލޮލުގެ މުހިއްމުކަން ފުރިހަމަޔަށް ކިޔައިދޭން އެނގޭނީ ލޮލުގެ ފެނުމުން މަޙްރޫމް ވެފައިވާ މީހަކަށެވެ. ދެ އަތުގެ މުހިންމުކަން ބުނެދެވޭނީ ދެއަތް ނެތް މީހަކަށެވެ. ޚުލާޞާއަކީ ނިއުމަތެއްގެ މުހިންމުކަން ތަޞައްވުރުވެސް ކުރެވޭނީ އެ ނިޢުމަތް ނެތިދިޔުމުންނެވެ.

މިއަހަރުގެ ޢަރަފާތް ދުވަހަކީ މި ނޮވެމްބަރު މަހުގެ 26 ވާ ބުރާސްފަތި ދުވަހެވެ. އެދުވަހަކީ ދުވަސްތަކުގެ ތެރެއިން ﷲ ގެ ޙަޟްރަތުގައި އެންމެ ލޮބުވެތިކަން ބޮޑުވެގެންވާ ދުވަހެވެ. އެދުވަހު ޙައްޖުގެ އަޅުކަން އަދާކުރުމަށް ޢަރަފާތް ބިމަށް އެއްވެ ތިބޭ މީހުންނަށް ﷲގެ ރަޙްމަތާއި ފާފަފުއްސެވުން ދެއްވައެވެ. އަދި ﷲ ސުބްޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ އެއިލާހުގެ މަލާއިކަތް ބޭކަލުންގެ ކުރިފުޅުމަތީގައި އެ މީހުންގެ ކިޔަމަންތެރިކަމުގެ މައްޗަށް ފަޚުރުވެރިވެ ވޮޑިގަންނަވައެވެ. އެ ބިމުގައި މި މާތް ދުވަހުގައި ހުރުމުގެ ނަޞީބު ލިބިފައިނުވާ މީހުންނަށް އޮތީ މި ދުވަހު ރޯދަ ހިފުމެވެ.

އަޅުގަނޑުމެންގެ ޤައުމުގެ ޒުވާނުންގެ ގިނަ ޢަދަދެއް މިވަނީ މަސްތުވާ ތަކެތީގެ އަވާގައި ޖެހިފައެވެ. މުޅި އުއްމަތް އެކީ އެއް އަޑަކުން އުފުލަނީ ޒުވާނުން މި ވަބާއިން ސަލާމަތް ކުރުމުގެ ހަޅޭކުގެ އަޑެވެ. ކެބިނެޓް ބައްދަލުވުންތަކާއި މަޖިލީހުގެ ޖަލްސާތަކުން ފެށިގެން މަސްވެރި އޮޑި ފަހަރުގައިވެސް ދެކެވިފައިވާ އެއްމެ ހޫނު އެއް މައުޟޫޢަކީ މިއީއެވެ. އެކަމަށްޓަކައި ތަފާތު ފެންވަރުގެ ޖަލްސާ ތަކާއި ސެމިނާރު ތަކާއި ބައްދަލުވުން ބޭއްވިއްޖެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ވީކަމެއް ޙަރާމޭ ބުނުމަކީ ދޮގަކަށް ވުމަށްވުރެ ތެދަކަށް ވުމާ ގާތް ކަމެކެވެ.

ދިވެހި މުސްލިމު އަޚުންނާއި އުޚްތުންގެ ދީނީ ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކޮށް، އިސްލާމްދީނުގެ ނޫރުން ދިވެހި މުޖުތަމަޢު އަލިކޮށް އިސްލާމީ ރިވެތި އަޚުލާޤީ ސިފަތައް މުޖުތަމަޢުގައި ފެތުރުމަށް ނޫރުލްއިސްލާމް އިން ކުރަމުން ގެންދާ މަސައްކަތުގެ ތެރެއަށް އިތުރު ކުރެވޭ ބޮޅެއްގެ ގޮތުން މިއަދު ﷲގެ އިސްމު ފުޅުގެ ބަރަކާތުން އަޅުގަނޑުމެން ތިޔަ ލޮބުވެތި އަޚުންނާއި އުޚްތުންނަށް މި ހުށަހަޅާލަނީ މިއަހަރުގެ ރަމަޟާން މަހަށް ޚާއްޞަކޮށްގެން ނޫރުލްއިސްލާމްއިން ތައްޔާރުކުރާ (( ނޫރުލްއިސްލާމް ރަމަޟާން 1430 )) ޞަފްޙާތަކެވެ.

އިސްލާމް ދީނަކީ ކޮންމެ ކޮންމެ ބަޔަކަށް އެއާބެހޭ ގޮތުން ވާހަކަ ދެއްކެން އޮތް "ތާއްޕާހެއް" ނޫނެވެ. ކަމެއް އެސްޓިމޭޓްގެ އުސޫލުން ދޫކުރެވުނު ކަމުގައިވިޔަސް އެކަމަށް ކުރިމަތިލާނީ، އެކަމަށް އެކަށީގެންވާ މީހުންނެވެ. މާތް ﷲ މަތިވެރި ކުރެއްވި މި ދީން ބާއްވައި ލައްވަވައި އެ ފެތުރުއްވުމުގެ މަތިވެރި މަސްއޫލިއްޔަތު ދެއްވެވީ " ތާއްޕާހުގެ " އުސޫލު ގެންގުޅޭ ފަދަ ދެއްކޭ ނުދެއްކޭ ވާހަކައެއް ނޭނގޭފަދަ، އޭރަކު ޖެހޭ އޮއިވަރަކަށް އަނގަ ހުޅުވައިގެން ހުންނަ ފަދަ މީހަކާ އެއްނޫނެވެ.

ތިބާގެ ދަރި ނަމާދަށް ހޭލެއްވުމަށް މަސައްކަތް ކުރާ ކޮންމެ ފަހަރަކު، ނުހޭލާން، ބޮޑާހާކައި، ގަދަ ދައްކާ ހަދާހެއްޔެވެ؟ ނުވަތަ ނިދި ގަދަ ކަމަށް ދައްކައި، ނަމާދަށް ނުދާން އުޅޭ ހެއްޔެވެ؟ ހާސް ނުވާށެވެ! ފިކުރު ބޮޑު ނުކުރާށެވެ. މިކަންތައްތައް އެ ދަރިއާއެކު ތަޖުރިބާ ކޮށްލާށެވެ! ރިވެތި ބަހުން ވާހަކަ ދައްކައި، ވިސްނައިދީގެން، އޯގާތެރިކަމާއެކު ނަމާދަށް ހޭލައްވާށެވެ. ދަރިފުޅުގެ ބޮލާއި ބުރަކަށީގައި ލޯބިން ފިރުމާލާށެވެ.

އެމީހެއްގެ ފޭރާމާއި ބޭރުފުށުން މީސްތަކުންނަށް ނަމޫނާއަކަށް ވުމަށް އަޅުގަނޑުމެން އެދޭ މީހާ، ނަމާދުގެ ޖަމާޢަތުގެ ފުރަތަމަ ސަފުގައި ވުމަށް ވެސް އެދެމެއެވެ. އެކަމުގައިވެސް އޭނާގެ ކިބައިން ނަމޫނާ ބޭނުންވެއެވެ. ހަމައެކަނި ބޭރުފުށަކުން ނޫނެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ބޭނުންވަނީ ނަމާދު ނިމޭފަހުން މިސްކިތަށް އަރާ މީހުންގެ ތެރޭގައި މިފަދަ އަޚާ ނުވުމަށެވެ. ނުވަތަ ޖަމާޢަތުގެ ދެތިން ރަކުޢަތް ނިމޭފަހުން ޖަމާޢަތުގައި ބައިވެރިވާ މީހުންގެ ތެރޭގައިވެސް ނުވުމަށެވެ. އެހެނެއްކަމަކު ފުރަތަމަ ތަކުބީރާއެކު ޖަމާޢަތުގައި ނަމާދު ކުރާ މީހަކަށް ވުމަށް އެދެމެވެ.