މިއީ މާތް ނަބިއްޔާ މުޙައްމަދު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ ޙަދީޘް ރިވާކުރުމާބެހޭ އުޞޫލުތައް އެފޮތެއްގައި ވަރަށް ސާދާ ތިލަބަހުން ލިޔެވިފައިވާ ފޮތެއް ކަމުގައިވާ "تَيسِيرُ مُصْطَلَحِ الحَدِيْثِ" މިފޮތުގެ ދިވެހި ތަރުޖަމާއެވެ. މިފޮތް ލިޔުއްވާފައިވަނީ ޑރ. މަޙްމޫދު ޠައްޙާނެވެ. މިއީ މިހާތަނަށް މި މައުޟޫޢުގެ ފޮތެއް މިހާ ތިލަ ޢިބާރާތުން ދިވެހިންނާ ހަމައަށް ފޯރި ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. މި ފޮތް މިސައިޓުގައި ޝާއިޢު ކުރުމަށް ދެއްވިކަމަށްޓަކައި ފަޟީލަތުއްޝައިޚް އަޙްމަދު ފާރޫޤް މުޙައްމަދަށް އިޚްލާޞްތެރިކަމާއެކު ޝުކުރު ދަންނަވަމެވެ. އަދި ޝައިޚަށާއި އަޅުގަނޑުމެން އެންމެންނަށް ދެދުނިޔޭގެ ބާއްޖަވެރިކަން ދެއްވުން އެދި ﷲ އަށް ދުޢާ ދަންނަވަމެވެ.

މިއީ ފަޟީލަތުއްޝައިޚް ޑރ ސަޢީދު ބުނު ޢަލީ އަލްޤަޙްޠާނީ އެކުލަވާލައްވާފައިވާ ވަރަށްފުރިހަމަ އަތްމަތީ ދުޢާ ފޮތެއްގެ ތަރުޖަމާއެވެ. މިފޮތްވަނީ ދުނިޔޭގެ އެތައް ބަހަށް ތަރުޖަމާ ކުރެވިފައެވެ. މިފޮތް ދިވެހިބަހަށް ތަރުޖަމާ ކުރައްވާފައިވަނީ ފަޟީލަތުއްޝައިޚް މުޙައްމަދު އިބްރާހީމް (ޅ.ނައިފަރު) އެވެ. ﷲ ސުބްޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ މި ފޮތުން ފައިދާ ހޯދުމުގެ ތައުފީޤް އެންމެހާ ދިވެހިންނަށް ދެއްވާށި! އާމީން...

މިއީ ފަޟީލަތުއް ޝައިޚް އިދްރީސް ޙުސައިން، މީގެ އަށެއްކަ އަހަރު ކުރިން އަލްމަދްރަސަތުލް އިސްލާމިއްޔާއިން ނެރުއްވި ދީނީ ސިލްސިލާ (ހިދާޔަތުގެ ނޫރު) ގެ ދަށުން ލިޔުއްވި ފޮތެކެވެ. މިފޮތުގައި ލޯބީގެ ބާވަތްތަކާއި، އޭގެ ޙަޤީޤަތާއި އަދި ޢިޝްޤީ ލޯބީގެ ފަރުވާއަށް އަލިއަޅުއްވައި ލިޔުއްވާފައިވެއެވެ.

ތިޔަބޭފުޅުންގެ އަތްޕުޅުގައި މިވަގުތު ތިޔަ އޮތް ކުޑަކުޑަ، އެކަމަކު ބޭނުންތެރި ފޮތަކީ، ފަޟީލަތުއްޝައިޚް ޢަބްދުއްލަތީފް ޢީސާ ނަމަކަށްކިޔުނު ބޭކަލަކު ލިޔުއްވާފައިވާ ފޮތެކެވެ. މައްޔިތާއަށް ހެޔޮ އެދިގެން ކުރުމަށް އަންގަވާފައިވާ ކަންތައްތައް ކީރިތި ޤުރްއާނާއި މާތްނަބިއްޔާ މުޙައްމަދު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ ސުއްނަތުގެ އަލީގައި މިފޮތުގައި ބަޔާންކުރައްވާފައިވަނީ ކިޔާ އެއްވެސް މީހަކަށް އޮޅުމެއް ނުވާފަދަ ސާފުސީދާ ޢިބާރާތުންނެވެ. ފޮތުގެ ބޭނުންތެރިކަމަށްޓަކައި ދިވެހި ބަހަށް ތަރުޖަމާކޮށްލާ ހިތްވީ އަޅުގަނޑުމެންގެ މުސްލިމު އަޚުންނަށް މިފޮތުގެ މަންފާ ޢާއްމުވުން އެދިގެންނެވެ. އަޅުގަނޑުގެ އެދުމަކީ މިހާރު ނިޔައުވެފައިވާ އަޅުގަނޑުގެ ލޮބުވެތި މައިންބަފައިންނަށް މިފޮތްވިދާޅުވާ ބޭފުޅުން ހެޔޮ ދުޢާ ކޮށްދެއްވުމެވެ. އަދި މިމަސައްކަތަކީ ﷲ ގެ ރުއްސެވުން އެދިގެން ކުރެވުނު އިޚްލާޞްތެރި މަސައްކަތެއްކަމުގައި ލެއްވުން އެދި މާތްﷲގެ ޙަޟްރަތުގައި ދުޢާ ދަންނަވަމެވެ.

މިފޮތުގައި، ވެރިކަމުގެ ބާރު ލިބިގެންވަނީ ކޮންފަރާތަކަށް ކަމާއި، މިކަމުގައި އިންސާނާގެ ދައުރަކީ ކޮބައިކަން ހާމަ ކުރައްވާފައިވެއެވެ. ހަމައެހެންމެ އިސްލާމީ ދައުލަތެއްގެ އިސްވެރިކަން އަންހެނަކާ ޙަވާލު ނުކުރެވޭނޭކަން ވެސް ދަލީލުތަކުގެ އަލީގައި ވަރަށް ރަގަޅަށް ބަޔާން ކުރައްވާފައިވެއެވެ.

މި ކުޑަކުޑަ ފޮތުގައި އަޅުގަނޑު މި ހުށަހަޅާލަނީ ލޮބުވެތި ރަސޫލާ މުޙައްމަދު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ ސުއްނަތުގައި ވާރިދުވެފައިވާ ބައެއް ދުޢާތަކެވެ. ދުޢާތައް ހުށަހެޅުމުގައި ކުޑަކުދިންނާއި ގުޅޭފަދަ ގޮތަކަށް، އެކުދިން ޝައުޤުވެރިވާފަދަ ގޮތަކަށް ހުށައެޅުމަށް މަސައްކަތް ކުރީމެވެ.މި ފޮތުގައި އެކުލެވިގެންވާނީ 30 ދުޢާއެވެ.

بسم އަކީ سورة النمل ގެ30 ވަނަ آية ގެ ބައެއްކަމުގައި ދީނުގެ ދަންނަބޭކަލުން އިއްތިފާޤުވެވަޑައިގެންފައިވެއެވެ. ޤުރްއާނުގެ އެހެންތަންތަނުގައި ބިސްމި ވާރިދުވެފައިވުމާއި އަދި، ބިސްމިއަކީ އަލްޙަމްދު ސޫރަތުގެ އާޔަތެއްތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ އާމެދު ޢިލްމުވެރިންގެ މެދުގައި ރައުޔުތައް ތަފާތުވެފައިވެއެވެ. މިހެންކަމުން މިތަފާތުތަކާ ހުރެމެ ނަމާދުގައި އަޑުހަރުކޮށް ކިޔުމާއި ނުކިއުމުގެ ޚިލާފު އެބޭކަލުންގެ މެދުގައި ފުޅާވެގެންދިޔައެވެ.

އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއިން ގިނަ މީހުންނަކީ ދަރިއަކު އުފަންވުމުން އެކުއްޖާގެ ޙައްޤުގައި ކުރުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވަނީ ކޮންކޮން ކަންތައްތަކެއް ކަމެއް ނޭނގޭ މީހުންނެވެ. ވުމާއެކު މި ކުޑަ ލިޔުންކޮޅުގެ މަގުސަދަކީ ދަރިއެއް ލިބުނީމާ ކަންތައް ކުރަންވީ ގޮތް ކުރުގޮތަކަށް ނަމަވެސް ގެނެސްދެވޭތޯ މަސައްކަތް ކުރުމެވެ.

މިއީ ސުއްނަތްވެގެންވާ ދުޢާގެ ދެވަނަ ބައެވެ. މިފޮތުގައި އަޅުގަނޑު ގެނެސްފައި ވަނީ ނަމާދުތަކުގެ ތެރޭގައްޔާއި އޭގެ އިސްފަހުގައި ކިޔުމަށް ލޮބުވެތި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ އަރިހުން ވާރިދުވެފައި ހުރި ބައެއް ދުޢާތަކެވެ.

މިއީ ސުއްނަތްވެގެންވާ ދުޢާގެ ދެވަނަ ބައެވެ. މިފޮތުގައި އަޅުގަނޑު ގެނެސްފައި ވަނީ ނަމާދުތަކުގެ ތެރޭގައްޔާއި އޭގެ އިސްފަހުގައި ކިޔުމަށް ލޮބުވެތި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ އަރިހުން ވާރިދުވެފައި ހުރި ބައެއް ދުޢާތަކެވެ.