އިންސާނާ ދިރިހުރުމަކީ އެންމެ ފުރަތަމައަށް ލިބެން ޖެހޭ ޙައްގެވެ. އެހެނިހެން ޙައްގުތައް ލިބިގެންދަނީ އެޙައްގު ލިބިގެންނެވެ. މިޙައްގު ޙިމާޔަތް ކުރުމުގެ ގޮތުން އިސްލާމް ދީނުގައި ވަނީ ކަންތައް ތަކެއް ކުރުމަށް އަންގަވާފައެވެ. އެގޮތުން:

ސުވަރުގެ އަކީ މާތްﷲ ގެ އަޅުތަކުންގެ ތެރެއިން ދުނިޔެމަތީގައި އެކަލާނގެއަށް ބޯލަނބައި ކިޔަމަންގަތް އަޅުންނަށް އެކަލާނގެ މިހާރުވެސް ތައްޔާރު ކުރައްވަވާފައިވާ އެކަލާނގެ ރަޙްމަތުގެ ގޯއްޗެވެ. ފަހެ އެތަނުގައި ތާއަބަދު ތިބުމަށް ނޭދޭނީ ކޮންބައެއް ހެއްޔެވެ!

އަންހެނާއަށް ޤައުމެއްގެ ވެރިކަން ކުރުން ހުއްދަނޫންކަމުގައި ދީނުގެ ހުރިހާ ޢިލްމުވެރިންވަނީ އެއްބަސްވެ ވަޑައިގެންފައެވެ. މިކަމާމެދު ސަލަފުއްސާލިޙުން ވިދާޅުވެފައި ވަނީ ކީކީތޯ އަޅުގަނޑުމެން ބަލާލަން އެބަޖެހެއެވެ. އަދި ދީނުގެ ޢިލްމަށް ފުންނާބު އުސް މިހާރުގެ މުފްތީން ފަތުވާ ދެއްވަނީ ކިހިނަކުންތޯ ވެސް ބަލާލައިގެން ނޫނީ ދީނުގެ މިފަދަ ކަމެއް ސާފުނުވާނެ ކަން ކަށަވެރެވެ.

ނަމާދަކީ، އިސްލާމްދީނުގައި ވަރަށް ޚާއްޞަ މަޤާމަކާއި ޤަދަރެއް ދެވިފައިވާ އަޅުކަމެކެވެ. އެއީ އިސްލާމް ދީނުގެ ރުކުނެކެވެ. އަދި ކީއްހެއްޔެވެ. ޝަހާދަތުގެ ދެކަލިމަ ދުލުން ކިޔުމަށް ފަހު އަދާކުރަން ޖެހޭ އެންމެ ފުރަތަމަ ރުކުނަކީ ނަމާދެވެ. އިސްލާމް ދީނުގެ އެހެން ރުކުންތަކާ ޚިލާފަށް، ނަމާދަކީ އެންމެހައި މުކައްލަފުން، ހުރިހާ ޙާލަތެއްގައިމެ އަދާކުރަންޖެހޭ އަޅުކަމެކެވެ. މިސާލަކަށް ބަލިމީހުންނާއި ދަތުރުވެރިންނަށް ރޯދަ ދޫކޮށްލުން ހުއްދަވެގެންވެއެވެ.

އިސްލާމީ ތާރީޚަށް ބަލާއިރު މުސްލިމުންގެ މެދުގައި މިކަން ފެށިގެން އައީ މަޝްހޫރު ޞިއްފީން ހަނގުރާމައަށްފަހު ޙަކަމުން ނިންމެވިގޮތާ ނުރުހިގެން ޢަލީގެފާނުގެ ލަޝްކަރުން އެކަލޭގެފާނު ދޫކޮށް ދިޔަ މީހުންގެ ކިބައިންނެވެ. މި ޖަމާޢަތަށް ނަން ދެވުނީ "ޚަވާރިޖުން" ގެ ނަމުންނެވެ. މިއީ ސިޔާސީ ގޮތުން ފެށިގެން އައި ކަމެއް ކަމުގައި ވިޔަސް ފަހުން މިކަމުގެ ތެރެއަށް ޢަޤީދާގެބައިވެސް ވަދެއްޖެއެވެ. އެހެންކަމުން ޢަޤީދާގެ ތަފާތު މަޛްހަބުތަކަށް އެމީހުން ބައިވެގެން ދިޔައެވެ.

ދުނިޔެއަށް އުފަންވާ ކޮންމެ އިންސާނަކީވެސް އެމީހެއްގެ ދަންފަޅި ހަމަކުރުމަށްފަހު މިދުނިޔެއާ އަލްވަދާޢު ކިޔާނޭ މީހެކެވެ. އިންސާނުން ޚަލްޤުކުރައްވައި މިދުނިޔެއަށް ފޮނުއްވަނީ އެއްވެސް ބޭނުމަކާނުލައި ކަމުގައި ދުށުމީ، ހަމަބުއްދިހުރި މީހެއްގެ ޟަމީރު ޤަބޫލު ކުރާނޭ ކަމެއްނޫނެވެ.

ރަމަޟާން މަސް ފާއިތު ދިޔަކަމުގައިވިއަސް މުއުމިނުން ކުރާ އަޅުކަން ހުއްޓުމަކަށް ގެންނާކަށް ނުޖެހެއެވެ. ރަމަޟާން މަސް ނިމި ތަރާވީޙު ނަމާދު ހުއްޓުނަކަސް ދަމުނަމާދާއި އެހެނިހެން ސުންނަތް ނަމާދުތައް ނިމުމަކަށް ނާދެއެވެ. ފިޠުރު ޒަކާތުގެ ވަގުތު ނިމިދިޔައަސް މުދަލު ޒަކާތާއި ޞަދަޤާތުގެ ވަގުތު ނިމިގެނެއް ނުދެއެވެ. ތަރާވީޙު ނަމާދު ނިމިދިޔައަސް މުޅި އަހަރު ދަވަހަކީ ޤުރުއާން ކިޔެވުމުގެ ދުވަސްތަކެކެވެ. އެހެންކަމުން، އަޅުކަމަކީ ވަކި މޫސުމަކަށް ޚާއްޞަ ވެގެންވާ ކަމެއް ނޫންކަން އަޅުގަނޑުމެން ހަނދާނަށް ގެންނަން ޖެހެއެވެ.

ހެނދުނާއި ހަވީރުގެ ޛިކުރުތައް ކިޔުމަކީ އޭގައި ވަރަށް ގިނަގުނަ ފައިދާތަކެއް އެކުލެވިގެންވާ ކަމެކެވެ. އެއީ ޖިންނި ޝައިޠާނުންގެ ނުބައިކަމުން ރައްކާތެރިވުމަށް ވާ އައްޑަނައެކެވެ. އެއީ ގަދަ ކީރިތިވަންތަ ﷲ ގެ ޙަޟްރަތުން ވާ ސަލާމަތްކަމެކެވެ. ﷲ ގެ ޛިކުރުން ތިބާގެ ދޫ ތެތްކޮށްފައި ބާއްވާށެވެ. ތިބާ ﷲ ހަނދުމަކޮށްފިނަމަ އެއިލާހު ތިބާ ހަނދުމަކުރައްވަވާނެކަމަށް ވަޢުދުވެ ވޮޑިގެންވެއެވެ. އެއިލާހަކީ އެއިލާހުގެ ވަޢުދާއި ޚިލާފުވާ އިލާހެއް ނޫނެވެ. ތިބާ ބައެއްގެ ތެރޭގައި އެއިލާހުގެ ޛިކުރުކޮށް އެއިލާހު ހަނދުމަކޮށްފިނަމަ، އެއަށްވުރެ ހެޔޮ ޖަމާޢަތެއްގައި ތިބާގެ ޛިކުރު ކުރައްވަވާނެއެވެ.

އަޅުގަނޑުމެންގެ ދަރިންނާއި މުދަލަކީ ﷲ ސުބްޙާނަހޫ ޥަތަޢާލާގެ މަތިވެރި ނިޢްމަތްތަކަށްވީއިރު، ތިމާގެ ހުރިހާ ވަގުތެއް ދަރީންނާއި މުދާ ބެލެހެއްޓުމުގައި ހޭދަކޮށް، ނަމާދު ކުރުމާއި ޤުރްއާން ކިޔެވުމާއި އަދި މިނޫނަސް ﷲގެ ޛިކުރުން ތިމާ ޣާފިލުވެއްޖެނަމަ ޤިޔާމަތްދުވަހު އެ ދަރިންނާ މުދާ ވެގެންދާނީ އެމީހަކަށްހުރި ހަލާކަކަށެވެ. ﷲގެ ޛިކުރުން ތިމާ ޣާފިލުކުރާ އެއްޗަކަށް މުދާ ނުވާނީ އެތަކެއްޗާއި މަޝްޣޫލުވުމުގެ ސަބަބުން ނަމާދާއި އެހެނިހެން އަޅުކަންތަކަށް ހުރަސްނޭޅޭނަމައެވެ.

ކީރިތިވަންތަ ﷲ އެކަލާނގެ ނަބިއްޔާ މުޙައްމަދު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް އާ މުޚާޠަބު ކުރައްވައި ﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ. إِنَّا أَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ بِمَا أَرَاكَ اللَّهُ وَلا تَكُنْ لِلْخَائِنِينَ خَصِيمًا [النساء 105] މާނައީ: "ހަމަކަށަވަރުން ޙައްޤުގޮތުގައި ތިމަންރަސްކަލާނގެ ކަލޭގެފާނަށް ފޮތް ބާވާލެއްވީ، ﷲ ކަލޭގެފާނަށް ދައްކަވާފައި ގޮތުގެ މަތީން މީސްތަކުންގެ މެދުގައި ޙުކުމް ކުރެއްވުމަށެވެ. ޚިޔާނާތްތެރީންގެ ދަފާޢުގައި ވަކާލާތުކުރައްވާ ބޭކަލަކު ކަމުގައި ކަލޭގެފާނު ވެވަޑައިނުގަންނަވާށެވެ"!