ޝަޢްބާން މަހު ރޯދަ ހިފުން ގިނަ ކުރުމަކީ އެދެވިގެންވާ ކަމެކެވެ. ބައެއް ރިވާޔަތްތަކުގައި އައިސްފައިވާ ގޮތުގައި ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޝަޢްބާން މަހު އެއްކޮށް ރޯދަ ހިއްޕަވައެވެ. މާތް ﷲ ރުއްސުންލެއްވި އުއްމު ސަލަމާގެ ކިބައިން ރިވާވެގެންވެއެވެ. ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ. “ޝަޢްބާން މަހާރި ރަމަޟާން މަސް ފިޔަވާ ވިދިވިދިގެން ދެމަސްދުވަހު ކީރިތި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ރޯދަ ހިއްޕެވި ތަނެއް ތިމަން ކަމަނާ ދެކިވަޑައި ނުގަންނަވަމުއެވެ”.

މުޅި ކުއްތާއަކީ ނަޖިހެކެވެ. އިސްލާމްދީން ހުއްދަ ކުރާ ކަންކަމުގައި މެނުވީ ކުއްތާ ބޭނުން ކުރުމަކީ މުސްލިމުންގެ އިތުރުން ކާފަރުންނަށްވެސް ނުހަނު ގެއްލުން ހުރި ކަމެކެވެ.

މާތްﷲ އެކަލޭގެފާނަށް ރުއްސުންލެއްވި އަބޫހުރައިރާގެ އަރިހުން ރިވާވެގެން ވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. (އެއްފަހަރަކު) ރަމަޟާންމަހުގެ ޒަކާތުގެ (އެބަހީ: ފިޠުރު ޒަކާތުގެ) ތަކެތި ބެލެހެއްޓުމަށް ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ތިމަން ކަލޭގެފާނާއި ޙަވާލުކުރެއްވިއެވެ. (އަބޫހުރައިރާ رضي الله عنه ވިދާޅުވިއެވެ.) އެއްރެއަކު ކޮންމެވެސް މީހަކު އައިސް ޒަކާތަށް ޖަމާކުރެވިފައިހުރި ގޮވާމުގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރެއިން ބައެއް ނަގަން ފެށިއެވެ. ފަހެ، ތިމަންކަލޭގެފާނު އެމީހާ އަތުލައިގެންނެވީމެވެ.

ސުވަރުގެއަކީ ކޮންމެ މުސްލިމެއްގެވެސް މަންޒިލް މަޤުސޫދުކަމާމެދު ޝައްކެއްނެތެވެ. ދުނިޔެމަތީގައި ޙަޔާތުގެ ދުވަސްތައް ކިތަންމެ ގޯސްކޮށް ހޭދަކުރިމީހެއްކަމުގައިވިޔަސް އުއްމީދަކަށްވާނީ ސުވަރުގެ ލިބުމެވެ. އެމަންޒިލަކީ ތާއަބަދުގެ ނިޢުމަތުން ފުރިގެންވާ، ނިމުމެއްނިހާޔަތެއްނުވާ، އޭގެ ދެވަނަ މިސާލެއްނުވާފަދަ ﷲތަޢާލާގެ ރަޙުމަތުގެ ގޮވައްޗެވެ. މާތްﷲ އަޅުގަނޑުމެން އެންމެނަށް ސުވަރުގޭގެ މިމަތިވެރި ނިޢުމަތް މިންވަރުކޮށް ދެއްވާށި!

ކަލޭގެފާނުންގެ ހިތްޕުޅުން، ކަލޭގެފާނުގެ ސާހިބުވަންތަ ރަސްކަލާނގެ ހަނދުމަކުރައްވާށެވެ. ކިޔަމަންތެރިވެ ބިރުވެތި ވުމުގެ ގޮތުގައެވެ. ބަސްބުނުމުގެ ތެރެއިން އަޑުހަރުކުރުމަށްވުރެ މަޑުންނެވެ. ހެނދުނުގެ ވަގުތުތަކާއި، ހަވީރުގެ ވަގުތު ތަކުގައެވެ. އަދި ޣާފިލުވެގެންވާ މީހުންގެ ތެރެއިން ކަލޭގެފާނު ނުވާށެވެ!" އެހެން ކަމުން އަޅުގަނޑުގެ އަމިއްލަ ނަފްސަށާއި ތިޔަހުރިހާ ބޭފުޅުންނަށް މިނަސޭހަތްތެރި ވަނީ ދާއިމީ ގޮތެއްގައި މާތް ﷲއަށް އިޙުލާސްތެރި ކަމާއެކު ގިނަގިނައިން ޒިކުރުކުރާ ބައެއްކަމުގައި ވުމަށެވެ.

ހަމަ ހުރެލާފައި އަންނަ ވައި ރޯޅިއެއްގެ ސަބަބުން ނުވަތަ އެހެންވެސް ކަމެއްގެ ސަބަބުން ދަގަޑާއި ބޯލްޓާއި އެކަމަށް ބޭނުންވާނެ މަޢްދަން އެއްވެގެން އެނބުރެމުން އެނބުރެމުންގޮސް ފްލައިޓެއްވެސް އަމިއްލަ ޒާތުގައި ނެހެދެއެވެ. އަދި ކީއްކުރަންތޯ؟ މެއްސެއްހައި މިންވަރުވެސް އަމިއްލަ ޒާތުގައި ނުވަތަ ބަޔަކަށްވެސް ނުމެ ހެދޭނޭމެއެވެ.

ތިމާގެ ހަވާނަފްސާއި އެއްގޮތަށް، އެއްވެސް ދަލީލެއްގެ މައްޗަށް ބިނާނުކޮށް ދީނުގައި ހުއްދައް ކަމެއް ޙަރާމްކުރުން، ނުވަތަ ޙަރާމްކަމެއް ހުއްދައްކުރުން މިއީ އެއްވެސް މީހެއްގެ މައްޗަށް ހުއްދަވެގެންވާ ކަމެއްނޫނެވެ. ކަނޑައެޅިގެން ޤުރުއާނާ ޙަދީޘުން ޙަރާމް ކަމެއްކަން އެނގޭ ކަމެއްގައި ޙަލާލޭ ބުނާމީހަކު އެކަމަށް ޙުއްޖަތް ދައްކަން ޖެހޭނެއެވެ. ހަވާނަފުސަށް ތަބަޢަވެ މިވެނިކަމެއް ޙަލާލޭ އެވެނި ކަމެއް ޙަރާމޭ ބުނުމުގެ ޙައްޤު އެއްވެސް މީހަކަށް ލިބިގެނެއް ނުވެއެވެ. ސަބަބަކީ ކަންތައް ޙަލާލުކުރައްވާ، ޙަރާމް ކުރައްވާ ފަރާތަކީ ހަމައެކަނި އެއްކައުވަންތަ ﷲ އެވެ.

• ފަރުދީ މަސްލަހަތަށް ވުރެ ޖަމާއަތުގެ މަސްލަހަތު ކުރިއަށްނެރެ، ގައުމަށް ލާބަޔާއި ފައިދާ ހުރި ކަންކަން ރާވައި ހިންގައި، އިޖުތިމާއީ ތަރައްގީއަށް މަސައްކަތްކޮށް ރައްޔަތުންނަށް ބޭނުންވާ މިންވަރަށް ފަހުގެ ޓެކްނޮލޮޖީ އެކަށީގެންވާ ހައިސިއްޔަތަކުން ފޯރުކޮށް ދިނުމަކީ އިސްލާމީ ސިޔާސަތު ގޮވާލާ ކަމެކެވެ.

ކީރިތި ޤުރްއާން ކިޔަވައި އުޅޭ މުއުމިނެއްގެ މިސާލަކީ، (ފޮނި) ނިޔަނދުރެއްގެ މިސާލެވެ. އޭގެ ވަސް މީރެވެ. އަދި ރަހަވެސް ފޮންޏެވެ. އަދި ކީރިތި ޤުރްއާން ކިޔަވައި ނޫޅޭ މުއުމިނެއްގެ މިސާލަކީ، ކަދުރުގެ މިސާލެވެ. އޭގައި އެއްވެސް ވަހެއް ނުހުރެއެވެ. އަދި އޭގެ ރަހަ ފޮންޏެވެ. އަދި ކީރިތި ޤުރްއާން ކިޔަވައި އުޅޭ މުނާފިޤެއްގެ މިސާލަކީ، ގަނދަކޯޅީގެ މިސާލެވެ. އޭގެވަސް މީރެވެ. އަދި އޭގެ ރަހަ، ހިއްޗެވެ. އަދި ކީރިތި ޤުރްއާން ކިޔަވައި ނޫޅޭ މުނާފިޤެއްގެ މިސާލަކީ، ވިހަ ކެކުރީގެ މިސާލެވެ. އޭގައި ވަހެއް ނުދުވައެވެ. އަދި އޭގެ ރަހަ ހިއްޗެވެ.

އަމިއްލަ އަށް ނުބޭލެނީނަމަ މީހަކު ލައްވާ ޢައުރަ ނޫން ތަންތަނުގެ އިސްތަށި ބޭލުވުމުގެ މައްސަލަ އެއް ނެތެވެ. ނަމަވެސް ޢައުރަ ދައްކަންވާނީ ހަމައެކަނި އަނބިމީހާ އަށެވެ. ޙަދީޘް ގައި އައިސްފައިވަނީ ޢާނަތުގެ އިސްތަށި ބޭލުމަށެވެ. ކުރުކޮށް ކޮށުމަކަށް ނޫނެވެ. ވީމާ ޢާނަތުގެ އިސްތަށިޖެހޭނީ ބާލާށެވެ. ކޮށުމަށްވުރެ ބޭލުން ފަސޭހަވެސް ވާނެއެވެ. ބާލަން އުނދަގޫނަމަ ހެޔަރ ރިމޫވަރ ބޭނުން ކުރުމަކުން މައްސަލަ އެއް ނެތެވެ.