ސުންނަތުގެ ބާރަ ރަކްޢަތަށް ރައްކާތެރިވެއްޖެމީހަކަށް މާތް ﷲ ސުވަރުގޭގައި ގަނޑުވަރެއް ބިނާކޮށްދެއްވާނެއެވެ. (އެއީ) މެންދުރުނަމާދުގެ ކުރިން ހަތަރު ރަކްޢަތާއި ފަހުން ދެރަކްޢަތެވެ. އަދި މަޣްރިބްނަމާދުގެ ފަހުން ދެރަކްޢަތެވެ. އަދި ޢިޝާގެ ފަހުން ދެރަކްޢަތެވެ. އަދި ފަތިސްނަމާދުގެ ކުރިން ދެރަކްޢަތެވެ".

ބަންގިވަމުންދާ މިސްކިތެއްގައި މީހަކު ބަންގި ގޮވުމުގެ ބަދަލުގައި ޓޭޕް ރިކޯޑަރު ބޭނުންކޮށްގެން ބަންގި ގޮވުމަކީ ކޮންކަހަލަ ކަމެއްތޯއެވެ؟ އެއީ ޞައްޙަވާނެ ބަންގިއެއްތޯއެވެ؟ އަދި އެފަދަ ބަންގިއަކަށްފަހު ކުރެވޭ ނަމާދު ޞައްޙަވާނެތޯއެވެ؟ ޖަވާބު: ބަންގިއަކީ ފަރުޟު ފަސް ނަމާދުގެ ތެރެއިން ނަމާދެއްގެ ވަގުތު ވަނުމުން، އެވަގުތު ވަދެއްޖެކަން މުސްލިމުންނަށް އަންގައި ދިނުމުގެގޮތުން ދީނުގައި ކުރުމަށް އޮންނަ އިޢުލާނެކެވެ.

އަޞްޙާބު ބޭކަލުންގެ ތެރެއިންނާއި އެބޭކަލުންގެ ފަހުގެ ދަންނަބޭކަލުންގެ ތެރެއިން ބޮޑު ޖާމަޢަތެއްގެ ބޭކަލުން އެއްބަސްވެ ވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި ނަމާދުގެ ވަގުތު ފާއިތުވަންދެން ދަނެގެން އެނަމާދުނުކޮށް ހުރެއްޖެ މީހާއަކީ ކާފިރެކެވެ. އެބޭކަލުންގެ ތެރޭގައި ޢުމަރު ބުނުލް ޚައްޠާބާއި، ޢަބްދުﷲ ބުނު މަސްޢޫދާއި، ޢަބްދުﷲ ބުނު ޢައްބާސާއި، މުޢާޛު ބުނު ޖަބަލާއި ، ޖާބިރު ބުނު ޢަބްދުﷲއާއި، އަބުއްދަރުދާއާއި، އަޙްމަދު ބުނު ޙަންބަލާއި، އިސްޙާޤު ބުނު ރާހުވައިއާއި، ޢަބްދުﷲ ބުނު މުބާރަކާއި،

މާތް ﷲ ރުއްސުންލެއްވި އަނަސްގެފާނުންގެ ކިބައިން ރިވާވެގެން ވެއެވެ. އިތުރު އެކަލޭގެފާނު ޢާއިޝަތުގެފާނަށް ޙަދީޘުކުރެއްވިއެވެ. "އެފޮތިގަނޑުގައި ހުރި ކުރެހުމުގެ ސަބަބުން ތިމަންކަލޭގެފާނަށް ނަމާދަށް ހުންނަވާއިރު ޚިޔާލުއައިސް އުނދަގޫފުޅު ވަނީއެވެ. އޭތިގަނޑު ދުރަށް ޖައްސައިލާށެވެ! މިއެވެ

ކަށު ނަމާދު ކުރުމަކީ މައްޔިތާގެ މައްޗަށް ކުރެވޭ ދުޢާއެކެވެ. މިގޮތުން ގިނަ ދަންނަބޭކަލުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި ކަށު ނަމާދުގައި އޮންނަނީ ހަތަރު ތަކުބީރާއި އެއް ސަލާމެވެ. ދެސަލާމް ދިނުމީ ވެސް ބައެއް ދަންނަބޭކަލުންގެ އަރިހުގައި މުސްތަޙައްބު ވެގެންވާ ކަމެކެވެ.

އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި ނަމާދުގެ ޙުކުމްތައް ބައެއް ޚާއްޞަ ޙާލަތްތަކުގައި ވަރަށް ލުއިކުރެވިފައި އެބަ ހުއްޓެވެ. އަޅުތަކުންނަށް ފަސޭހަ އަކަށެވެ. އެބައި މީހުނަށް ލުއިކޮށްދިނުމަށެވެ. އެފަދަ ޚާއްސަ ޙާލަތެއްކަމުގައި ދަތުރު ހިމެނެއެވެ. ދަތުރުތަކުގައި ދިމާވެދާނެ ބުރައަކަށްޓަކައެވެ. އެކަމުގައި އަވަދިނެތި އުޅެންޖެހޭ ޖެހުމަށެވެ.

ހިތާމަވެރި މަންޒަރުގެ ވާހަކަ ދަންނަވާލާނަމެވެ. ފަތިސް ނަމާދަށް އަދިވެސް ޙާޟިރުވާ މީހުން މަދުވުމެވެ. އަޅުގަނޑު ޢާންމުކޮށް ނަމާދަށް އަރަނީ މާފަންނު އާ މިސްކިތަށެވެ. ކުޑަ މިސްކިތެކެވެ. ސަފެއްގައި ތިބެވޭނީ 25 މީހުންނަށެވެ. އެގޮތަށް ޖުމްލަ 7 ސަފުވަރު އޮވެއެވެ. ފަތިސްނަމާދު ނޫން އެހެން ހުރިހާ ނަމާދުތަކެއްގައިހެން މި 7 ސަފުވެސް ގާތްގަޑަކަށް ފުރެއެވެ. ނަމަވެސް ފަތިސް ނަމާދުގައި ގިނަ ފަހަރަށް ހަމަވަނީ އެންމެ ސަފެކެވެ. ސުވާލަކީ އެއްކަލަ ބާކީ 6 ސަފު ފުރަމުން އައި މީހުން ކޮބައިތޯއެވެ؟.

މައްޔިތާގެ މައްޗަށް ކަށު ނަމާދު ކުރުމަށް ނިޔަތް ގަނެ ސަފުގައި ހުއްޓި ހުންނާނީއެވެ. { ކޮންމެ އަޅުކަމަކަށްވެސް ނިޔަތް ގަންނަނީ ހިތުންނެވެ. އެހެން ކަމުން ކަށުނަމާދަކަށްވެސް ދުލުން ކިޔާ ނިޔަތެއް ނޯވެއެވެ}. އިމާމު މީހާ ތަކްބީރު ކިޔައި ޙަރާމް ބަނުމުން މައުމޫމާވެސް الله أكبر ކިޔައި ދެއަތް ދެކޮޑާ ހަމައަށް އުފުލައި ޙަރަމް ބަންނާނީއެވެ.

ރަސޫލުﷲ -ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘް ކުރެއްވި އެވެ. "ތިމަންކަލޭގެފާނު ނަމާދު ކުރައްވާތީ ތިޔަބައިމީހުންނަށް ފެނުނު ގޮތަށް ނަމާދު ކުރާ ހުށިކަމެވެ." އެހެންކަމުން އެކަލޭގެ ފާނު ނަމާދު ކުރެއްވި ގޮތް ކުރުގޮތަކަށް ބަޔާން ކޮށްލެވޭތޯ ބަލައިލާނަމެވެ. މާތް ﷲ މިއަޅާ އަށް ތައުފީގް ދެއްވާށި. އާމީން.

ދުޢާ އަކީ އެންމެ މަތިވެރިވެގެންވާ އަދި އެންމެ މާތް އަޅުކަންތަކުގެ ތެރެއިން ހިމެނޭ އަޅުކަމެކެވެ. އަދި އަޅާއާއި އޭނަގެ ވެރިއިލާހު އެންމެ ކުއްތަންކުރުވަނިވި އެއް ޢަމަލެވެ. ދުއާކުރުމުގައި އަޅާ އަތް އުފުލުމުން އޭނަގެ ނިކަމެތިކަން ދައްކައިދޭ ފަދައިން، ކީރިތިވަންތަ ﷲ ގެ މަތިވެރިކަން އަންގައިދެއެވެ. އެގޮތުން ދުޢާކުރުމުގައި ތަފާތު އަދަބުތަކެއް ވެއެވެ. އަޅާ އަތް އުފުލައިގެން ދުޢާކުރުމީ ދުޢާކުރުމުގެ އަދަބުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަމެކެވެ. އަދި މާތް ނަބިއްޔާ މުޙައްމަދު ޞައްލަﷲ ޢަލަހިވަސައްލަމްގެ ސުންނަތްތަކުގެ ތެރެއިން މުސްތަޙައްބުވެގެންވާ ކަމެކެވެ. އަނަސްގެ ފާނުގެ ކިބައިން ރިވާވެގެން ވެއެވެ.